webmaster

Archived 2012 Articles

 by

Pieter-Dirk Uys

<  previous  next  >

Hoe meer dinge verander...

– Pieter-Dirk Uys, Rapport, 31 March 2012

PW Botha het dit destyds gesê: “Adapt or die.”

Baie van sy vreesbevange wit ondersteuners het aangepas, maar te veel van sy woedende swart onderdruktes is dood.

Ek het net gesê: “Dankie vir die titel.”

Adapt or Dye het twee jaar lank, tot einde 1983, deur die land getoer ten spyte van sensuur, wette, woede, die oom-sindroom en politieke onkorrektheid.

Mense sê nou dit het ons geleer om vir onsself te lag. Ag nee wat! Destyds het die Voortrekkers aan die lewe gebly met ’n sin vir humor.

Hoe sou hulle kaalvoet oor die Drakensberg gesukkel het sonder ’n glimlag op hul stowwerige gesigte?

My eerste eenmanvertoning was suksesvol danksy die beste teksskrywers in die land – die Nasionale Party-politici in die parlement. Pik Botha was die Hamlet van Westdene.

Piet Koornhof was in volle gang as een van die argitekte van apartheid. Dít is voordat hy vir die wêreld bewys het dat onafhanklike ontwikkeling nooit kon werk nie toe hy sy eie Ontugwet in die openbaar verbreek het.

Daar was Andries Treurnicht en destyds se Juju, Eugène Terre’Blanche. Die enigste verwysing na die gegrom oorkant die bult was ’n pakkie met die letters “CNA” wat omgedraai is na “ANC”.

Nou, 30 jaar later, is ons in die 17de jaar van ’n reënboognasie. Daar is nou jong Suid-Afrikaners, gebore nadat Nelson Mandela vrygelaat is, wat verlede jaar gestem het. Hulle het geen sentiment oor die struggle nie. Hulle kyk vooruit en hoop maar vir die beste.

Die koue mis van bedreiging is terug. Praatjies van nasionalisering van banke en myne; grond-gryp sonder vergoeding; die vrese dat ’n toekomstige ANC-regering deur ’n Malema-kliek gelei kan word: Genoeg om enige demokraat hom te laat haas na die deur van die Australiese hoë kommissaris.

Maar gelukkig het ’n woordvoerder van die ANC-jeugliga met kalmer woorde vorendag gekom: “F**of! As julle nie hou van wat ons as jeug in die toekoms beplan nie, f**of!”

En toe voeg hy by: “Adapt or fly!”

En ek sê: “Dankie vir die titel.”

Adapt or Fly is 30 jaar ná Adapt or Dye die nuwe Suid-Afrika se toi-toi/vastrap deur die mynveld van politiek, met humor as leidende donkie.

En weer eens is my materiaal verskaf deur die beste teksskrywers in die land: Die ANC in Luthuli-huis.

Nie net het ek ’n dansende president wie se umshini wami-toi-toi onder vroue tot gewigverlies kan lei (JZ, die Jane Fonda van die ANC!) nie, maar ook ’n geskorste president van die jeugliga wat elke keer as sy naam genoem word krete van genot uit ’n gehoor lok – ook by diegene wat nie wit is nie.

Daar is wel van die ou garde wat nog aanhang met passie, witblits en amnesie. Pik Botha is al met my sedert die begin van die 1980’s.

Hy was waarlik die St.?Christopher-beeldjie op die dashboard van my satiriese sportkar. Piet Koornhof is ook terug: “Net omdat ek dood is, beteken nie ek het verander nie!”

Die ANC is 100 jaar oud. Dis altyd lekker om ’n verjaardag te vier. Gewoonlik gee ons vir Ouma of Oupa ’n bedpan of gehoorapparaat.

In Adapt or Fly gee ek Piet Koornhof aan die ANC as ’n nuwe kader; iemand wat hulle kan help vir die volgende 100 jaar. Soos Piet swart mense in Suid-Afrika rondbeweeg het van plakkerskamp na tuisland of tronk, sodat wit mense hulle nie eens kon raaksien nie, gee hy die ANC nou wenke hoe om op dieselfde manier ontslae te raak van die miljoene onwettige swartes in Suid-Afrika wat terug na hul tuislande moet gaan – na Nigerië, Ghana, Somalië, Soedan, die Kongo, Malawi, Mosambiek, Zimbabwe en Zambië!

En dan, soos 30 jaar gelede toe ’n jongerige dame met ’n pienk hoed haarself voorgestel het as die vrou van die LV van Laagerfontein, mev. Evita Bezuidenhout, kom die bekendste wit vrou in Suid-Afrika na vore: Die legendariese Gogo van die Nasie, nou geplaas in 2014 net ná die algemene verkiesing.

Tannie is dan die voorsitter van die mediatribunaal. Sy stel die nuwe president van Suid-Afrika voor. Kom vind self uit wie dit is; daar kan nie van my verwag word om als self uit my duim te suig nie.

Die teksskrywers het besluit. Die stemmers sal dit ondersteun. Al wat ons kan doen, is lag.

Pieter-Dirk Uys se Adapt or Fly begin Dinsdag in die Fringe in die Joburg-teater.

<  previous  next  >  

top